Monday, 25 January 2016

Computer program to help control employee 
performance introduced in Rwanda

By Théogène Nsengimana



Office Maintenance and automation (OMA) a highly sophisticated program that helps employers to control performance of their employees has been introduced in Rwanda.
 The program that uses the cloud computing system (the practice of using a network of remote servers hosted on the Internet to store, manage, and process data, rather than a local server or a personal computer) has been introduced for its very first time in Rwanda through the Worldwide E-learning campus in Bugesera where about 50 students are pursuing an advanced diploma in the program.



Speaking at launch of the program on Saturday, Livingstone Byandaga, the mager of the skills development project under the Workforce Development Authority (WDA) said the program would have a good impact on employee performance
He said “it is the first time for our country to have this computer program. It will help employee managers to control performances of their employees wherever they are as it uses cloud computing system. With the program, a manager is able to control all his employees as he is automatically informed in case a task is started or is finished, which helps to automatically appraise the performance of his employees”.



Students who are doing their advanced diploma in OMA are   trained using a blended learning approach consisting of both online learning resources and Instructor-led face-to-face learning sessions with International expert tutors. They will also do exam from ERICSSON Academy owned by ERICSSON Company, a world leader in the rapidly changing environment of communications technology.




Dr Innocent Rusagara, principal of Worldwide E-learning campus , an international polytechnic institute, said people should learn the program to link their skills, office work and technology He said “as more organizations all over the world use digital office technologies and frameworks to get office work done, the demand for skilled and certified Office Automation personnel is increasing.
No matter what industry you’re in, it’s always important to push yourself to learn new skills that will help you grow professionally. Given the incredible increase in technology-based business operations over the last years For successful business professionals this often means becoming more updated with new business technologies”.





Tuesday, 20 May 2014

Gakenke: IHURIRO ni i Huro amayobera ku bakiri bato

l
Ivubiro rya Huro, aka ni akabindi kamaze imyaka itazwi gatabye ku musozi wa Huro

Akarere ka Gakenke ni kamwe mu turere tubitse amateka ya kera cyane y’u Rwanda, ndetse abayazi neza bemeza ko ari ho u Rwanda rwahereye rubaho mu gice cyitwaga u Bumbogo bugufi gato n’ahitwa Mbilima na Matovu hahoze ingoro y’Umwami Mibambwe Sentabyo.

Aka gace kandi bavuga ko kavukiyemo Abami batandukanye batwaye u Rwanda, ariko kakaba ari umwihariko, kuko Abami b’imishumi batwaye u Rwanda ngo bose ariho bari batuye.

Aya ni amateka ya kera cyane ariko binyuze mu buvanganzo nyemvugo abakambwe bahatuye baganirije ikinyamakuru Izuba Rirashe impamvu n’imvano y’ imvugo "IHURIRO NI I HURO”

Iyo ugeze kuri uyu musozi wa Huro uri mu mudugudu wa Rubona mu kagali ka Huro, mu Murenge wa Muhondo, Akarere ka Gakenke, ahahoze hitwa u Bumbogo, uhasanga ikimenyetso kidasanzwe cy’akabindi gatabye mu butaka karimo amazi.

Abasaza twaganiriye batubwiye ko ako kabindi nabo bavutse bakahasanga ndetse bakavuga ko na basekuruza babo bababwiraga ko bagasanze. Mu yandi magambo ntibazi imyaka kamaze.


Iki ni kimwe mu biti bisigaye aho Ingoro y’Umwami Mibambwe Sentabyo yari iri  
Twagirijwe Yohani ni umusaza ukuze yavutse mu 1930, asobanurira Ikinyamakuru aho iyi mvugo I HURIRO NI I HURO yaturutse, yavuze ko Abami batandukanye bagiye bahakorera inama zo gutera amahanga bagateranira kuri uyu musozi wa Huro.

Uyu musaza Yohani  yavuze ko kuhita  IHURIRO  ari uko Abami benshi bahapangiraga urugamba kandi batera bakanesha, bakigarurira ibindi bihugu.

Yagize ati " Umwami Yuhi Mazimpaka atera u Bugesera kwa Nsoro Bihembe yateranirije ingabo ze hano i Huro. Batsinze Nsoro, bukeye bashaka gutera I Gisaka kwa Kimenyi.

Icyo gihe Ruganzu Ndoli wa Ndahiro uriya warerewe kwa nyirasenge Nyabunyana kwa Ruhinda rwa Ntare I Karagwe ajya gutera umugabo wa Nyirasenge  nawe yateranyirije ingabo hano I Huro.

Mibambwe Sentabyo ajya Kwica Mashira  ya Sabugabo  n’umukobwa we Bwiza bwa Mashira watwaraga i Nduga yose  nabwo ingabo ze zateraniraga hano I Huro. Ruganzu Ndoli ajya kwica Nsibura Nyebunga bateraniye hano I Huro.”

Uyu musaza ugaragara nk’aho yibuka amateka menshi ku Bami,  avuga ko u Bumbogo ari igicumbi cy’Abami cyane ko ngo ari ho Abami b’imishumi bavukaga. Twagirijwe yakomeje agira ati "Abami b’imishumi bose bavukiye aha mu Bumbogo, erega kera u Rwanda rwari u Buriza n’u Bumbogo. Mu Bugesera cyari igihugu cya Nsoro, I Gisaka ari igihugu cya Kimenyi, I Nduga ari kwa Mashira, n’ibindi bihugu..”

Yakomeje avuga ko kuba iyi misozi ifite amateka yihariye ngo biterwa n’uko abami batandukanye bavukiye I Mbilima na Matovu ati " hariya I Mbilima na Matovu havukiye Kigeli Rwabugili, havukiye  se Mutara Rwogera,havukira Yuhi Gahindiro ,havukiye Mibambwe havukira na se Yuhi.

Kuba rero aya mateka akomeye yarabereye ku musozi wa Huro ndetse hakiyongeraho ko ari umusozi wakusanyirizwagaho umuganura washyirwaga umwami, ibi byatumye uyu musozi usigara ari insigamigani igira iti "ihuriro ni i Huro” kuko wari uriho abaganuza

Wednesday, 9 April 2014


Ondes des téléphones mobiles : Gare au risque d'électrosensibilité !

L'électrosensibilité est un handicap. Cette maladie fortement incapacitante est un risque pour chacun d'entre nous : elle se développe par la faute du rayonnement de divers appareils que nous utilisons beaucoup au quotidien, comme les téléphones portables...

Qu'est-ce que l'électrosensibilité ?

L'électrosensibilité ou hypersensibilité électromagnétique (également appelée EHS) est un trouble physiologique lié aux rayonnements électromagnétiques, qui prend la forme d'une hypersensibilité aux ondes. Notre système nerveux fonctionne sous impulsions électriques (ce sont ces impulsions que mesurent les encéphalogrammes). Or, certains appareils comme les téléphones mobiles provoquent des interférences à cause des ondes qu'ils émettent. C'est d'ailleurs la raison pour laquelle nous devons les mettre hors tension dans les hôpitaux ou en avion. L'électroencéphalogramme permet d'observer pendant l'utilisation d'un téléphone portable une perturbation de l'activité cérébrale. Comment ne pas craindre, dans ces conditions, des risques importants pour la santé des usagers de mobiles?

Est-ce que je cours le risque de développer une électrosensibilité ?

À exposition égale, nous ne sommes pas égaux face à l'électrosensibilité. Ainsi, au même titre qu'une réaction allergique, dans un même environnement, certains développeront la maladie et d'autres non. Nous courons donc tous potentiellement le risque... Il y a une dizaine d'années, on recensait déjà des sujets atteints d'électrosensibilité. Il s'agissait en majorité de personnes âgées exposées aux écrans cathodiques. Aujourd'hui la maladie se touche même des personnes très jeunes, et certaines personnes la développent alors qu'elles évoluent dans un environnement où la quantité d'ondes n'est pas plus élevée que la normale... Dans notre vie de tous les jours, nous utilisons tous des appareils susceptibles de causer une électrosensibilité. Les téléphones portables, que nous utilisons massivement, en font partie. Les écrans d'ordinateurs et ordinateurs portables, bornes wi-fi, appareils fonctionnant sur piles ou sur batteries, les réfrigérateurs et congélateurs, ou les lampes halogènes également, pour n'en citer que quelques-uns... Qui sait dans quelles proportions évoluera le nombre de personnes atteintes d'électrosensibilité dans quelques années, étant donnée notre utilisation croissante de toutes ces technologies ?

Quels sont les symptômes ?

L'électrosensibilité se manifeste sous la forme de troubles neurologiques ou s'apparente parfois à des réactions allergiques. Il semblerait que le système immunitaire soit touché par cette maladie. Le nombre de symptôme est important, et ces manifestations sont particulièrement incapacitantes.
L'électrosensibilité affecte en premier lieu le système nerveux: fatigue et troubles du sommeil, stress, irritabilité, maux de tête, nausées, dérèglements hormonaux, troubles visuels, palpitations cardiaques, ... Certains symptômes s'apparentent davantage à des réactions allergiques: démangeaisons, brûlures et picotements, dessèchement de la peau... D'autres effets sont plus inattendus : crampes musculaires, douleurs aux mâchoires, électrisation et chocs électriques, ...

Que dit la loi ?

En France, l'électrosensibilité n'est pas encore reconnue officiellement. Le seul pays à avoir à ce jour reconnu cette maladie est la Suède. Le Royaume-Uni semble en prendre la direction. En Suède, il est même possible aujourd'hui de se voir accorder des aides pour traiter la pollution électromagnétique de son logement, ou d'emménager dans une maison spécialement conçue pour les personnes souffrant d'électrosensibilité.

Les symptômes

-Vous avez mal à la tête -Vous ressentez des nausées
-Votre coeur a des palpitations
-Vous dormez mal, et restez fatigués après avoir dormi
-Vos yeux sont irrités, votre vue se trouble
-Vous avez des problèmes de peau : tâches, irritations, herpès, sécheresse de la peau et des muqueuses
-Vous devenez irritable
-Vous souffrez d'un dérèglement hormonal
-Vous recevez des chocs électriques et sentez des picotements sur le visage ou le corps
-Vous avez anormalement chaud
-Vous avez des douleurs aux dents et aux mâchoires ( impression d’un courant électrique et un goût métallique dans la bouche)
-Vous ressentez des douleurs musculaires et des articulations (souvent accompagnées de craquements très forts), ainsi que des douleurs à la poitrine avec sensation d’oppression
-Vous constatez des symptômes rappelant la grippe -Vous souffrez d'acouphènes

Les appareils responsables des rayonnements électromagnétiques

- Les téléphones mobiles, téléphones filaires, téléphones DETC (sans fils), répondeurs et fax
- Les ordinateurs portables et les écrans (cathodiques CRT , LCD)
- Les appareils fonctionnant sur piles ou batteries
- Les réfrigérateurs, congélateurs, cuisinières électriques, aspirateurs
- Les champs électriques des installations domestiques
- Les lampes fluorescentes et halogènes
- Diverses alarmes, radars
- Les antennes relais de téléphone mobile, émetteurs et relais hertziens, les ondes Wi-Fi ou Wlan
- Le « Brouillard » électrique dans les trains, le métro, et les cars
- Les lignes à Haute et Très Haute Tension (THT)
- Les boucles d’induction des prothèses auditives
et la liste pourrait être allongée...

Kigali: Imodoka ya Gaagaa Coach yahiye irakongoka


Amakuru dukesha umwe mu bari ahitwa Nyacyonga mu murenge wa Jabana Akarere ka Gasabo, ni uko mu gitondo cyo kuri uyu wa gatatu, imodoka ya kompanyi itwara abagenzi ya Gaagaa Coach yafashwe n’inkongi igakongoka.
Imodoka ya Gaaga yahiye, aha ni nyuma y'uko Police ibashije kuyizimya
Imodoka ya Gaaga yahiye, aha ni nyuma y’uko Police ibashije kuyizimya
Nta mugenzi n’umwe wakomerekeye muri iyi modoka itwara abagenzi bajya cyangwa bava muri Uganda na Kigali.
Icyateye iyi mpanuka kugeza ubu ntikiramenyekana.
Police y’u Rwanda ishami rizimya umuriro ryatabejwe ariko rihagera iyi modoka yamaze gushya cyane, babasha kuyizimya.
Iyi modoka amakuru aremeza ko aribwo yari imaze umwanya ihagurutse i Kigali yerekeza i Kampala.
Imizigo myinshi yahiriye muri iyi modoka kuko benshi bihutiye gukiza ubuzima bwabo.

Monday, 7 April 2014

 

U Bwongereza : Umupasiteri w’Umunyarwanda arakorwaho iperereza ku ruhare muri Jenoside

 

Itorero ry’Abangilikani rwo mu Bwongereza riri gukora iperereza ku mupasiteri w’Umunyarwanda ubwiriza mu rusengero rya Worcestershire ; akaba avugwaho kuba yarashinzwe gucengeza amatwara y’abayobozi b’u Rwanda mu gihe cya Jenoside yakorewe abatutsi mu 1994 ndetse akaba anakekwaho uruhare mu kwicisha abatutsi.
Itorero rivuga ko ritigeze rimenya amakuru yavugwaga kuri Rev. Pasiteri Jonathan Ruhumuliza ubwo yahabwaga umwanya wo kuyobora urusengero mu 2005, kabone nubwo amakuru ku ruhare rwe muri Jenoside yari yaragiye avugwa kenshi.
Inkuru y’ikinyamakuru The Guardian kivuga ko itorero ryo mu Bwongereza ritewe ikibazo n’ibyo birego byagaragaye muri raporo y’uburenganzira bwa muntu hakaba hanagaragazwa ko Ruhumuriza yaba yarafatanyaga n’undi mushumba w’itorero ry’Abangilikani ukurikiranwa n’urukiko rwa Loni ku ruhare yagize muri Jenoside yakorewe abatutsi.
Ruhumuliza, ubwiriza mu itorere rya St Mary and All Saints ahitwa Hampton Lovett muri Worcestershire, anakurikiranwe n’ubutabera bw’u Rwanda. Uwitwa Peter Selby, wahaye ububasha Ruhumuliza, yasabye polisi gukurikirana byimbitse ibivugwa kuri Ruhumuriza kuko “biteye agahinda”.
Ibivugwa kuri Ruhumuriza
Ubuyobozi bw’Ibiro bishinzwe abinjira n’abasohoka mu Bwongereza byimye Ruhumuliza uruhushya rw’akazi mu myaka ibiri ishize kuko yavugwagaho guhakana Jenoside ndetse akaba yaranigeze gushinjwa n’umuyobozi we mu itorero ry’abangilikani mu Rwanda, amushinja kwigira umuvugizi wa Guverinoma yakoze Jenoside. Nyuma Ibiro bishinzwe abinjira n’abasohoka mu Bwongereza byaje kwisubiraho bimuha uruhushya hifashishijwe umwunganizi mu by’amategeko.
Mu 1990, Umuryango uharanira uburenganzira bwa muntu wa Human Rights Watch wagaragaje Ruhumuriza nk’umuntu wari umuvugizi wa Guverinoma yateguraga Jenoside akaba yaranifashishwaga mu kuyobya insengero zo mu mahanga avuga ko abasirikare n’abanyapolitiki bicaga abantu babaga ahubwo bari guhagarika ubwicanyi.
Undi muryango uharanira uburenganzira bwa muntu mu Bwongereza witwa African Rights, mu 1998 wasabye Inama y’itorero ku Isi gukurikirana uruhare rwa Ruhumuriza muri Jenoside. Wamushinjaga no kuba yarafatanyije n’undi mupasiteri w’abangilikani bima ubuhungiro abatutsi bahigwaga ndetse no gushyira abandi ku karubanda mu gihe cy’ibitero.
Rev. Pasiteri Jonathan Ruhumuliza

Monday, 27 January 2014


 

Abantu batandatu bakomerekejwe bikomeye n’igisasu mu mujyi wa Musanze


 
Abantu batandatu bakomerekejwe bikomeye n’igisasu mu mujyi wa Musanze

Ku isaha ya saa moya n’iminota 33, abantu babiri bari kuri moto yakomeje guhagarara ahantu hamwe ikahamara umwanya munini cyane, bateye igisasu gikomeretsa abantu batandatu bahise bajyanwa ku bitaro bya Ruhengeri.
Nkuko ababibonesheje amaso babivuga, iki gisasu cyatewe ku muhanda unyura inyuma y’ahari Ishuri rikuru rya Polisi (National Police College) kuri metero nka 15 uvuye kuri EWSA. Ni mu mudugudu wa Gikwege, akagari ka Nenge umurenge wa Muhoza mu karere ka Musanze
Zaninka Mariya, umwe mu bakomerekejwe n’iki gisasu, utuye mu murenge wa Muhoza, ubwo twamusangaga mu bitaro bya Ruhengeri yavuze ko barimo bataha, maze babona abantu bari kuri moto yari iparitse ku muhanda babajugunyaho ikintu kiraturika, ibindi byakurikiye ntibabimenye kuko bashidutse baryamye hasi.
Ati : “Ubwo twazamukaga dutaha, hari abantu babiri bari kuri moto, tuhageze baduteyemo ikintu twumva kiraturitse, nshiduka ndyamye hasi muri rigole (umuferege w’iruhande rw’umuhanda).”
Alphonsine Uwimana, umwe mu barokotse igisasu akagira amahirwe ntaturikanwe nacyo, yavuze ko yabonye umuntu wari uhetswe n’iyo moto ariwe ujugunya igisasu mu bantu, moto ihita yanduruka.
Ati : “Twatahaga, uwari uhetswe na moto abonye ko abantu benshi bageze aho bari baparitse moto, ahita ajugunya igisasu muri ba bantu.”
Moto ngo yahise izamuka yirukanka igana muhanda ugana kuri hotel Fatima.
Umuvugizi wa Polisi mu ntara y’amajyaruguru Superintendant Emmanuel Hitayezu, yatangaje ko kugeza ubu bakiri gukurikirana ngo bamenye babe banata muri yombi abo bagizi ba nabi bataramenyekana.
Iki gisasu gitewe mu murenge wa Muhoza, nta kwezi gushize, tariki ya 6 Mutarama uyu mwaka wa 2014,mu rugo rw’umuyobozi w’aka karere ka Musanze, Mpembyemungu Winfrida, hatewe igisasu kigahitana umwana w’umwaka umwe n’igice yareraga.

Monday, 20 January 2014


Abatuye mu manegeka baratabariza itumba rigiye kuza

   
Aha mu mudugudu w’ubumwe, akagari ka Kimihurura mu murenge wa Kimihurura, amazu aringaniye neza n’imang

Abaturage bagituye mu duce tw’amanegeka bafite impungenge z’uko itumba ry’uyu mwaka wa 2014 ritazabasiga amahoro.

Mu mwaka wa 2013 habaruwe imfu zigera kuri 60 zatewe n’ibiza mu duce tw’amanegeka, na ho amazu arenga 10000 yasenyuwe n’imvura n’imiyaga.

Kugeza ubu, hamaze gutuzwa abimuwe mu duce tw’amanegeka batishoboye ibihumbi 33101, abasigaye bagera ku bihumbi 14373, barimo abari gusakarirwa, abandi bamaze kubona amacumbi ariko batarimurwa, hakabamo n’abataragerwaho n’ubufasha.

Mu bice bitandukanye by’igihugu hari imiryango myinshi yagumye mu manegeka, kuko Leta itayihaye ingurane cyangwa ngo iyereke andi mazu bajya kubamo, kandi nabo bakavuga ko nta bushobozi bafite bwo kwiyubakira.

Ngayaberura Telesphore atuye mu Mudugudu w’Ubumwe, mu Kagari ka Kimihurura mu Murenge wa Kimihurura, Akarere ka Gasabo, kuva mu mwaka wa 1977. Abana n’umuryango we w’abana barindwi harimo 5 bacyiga mu mashuri yisumbuye. Batuye ahantu hateye inkeke kuko ari hejuru y’umukingo muremure  wa metero nka 12, bigaragara ko ugenda utengurwa n’imvura uko iminsi ishira, kandi akaba ari nta mwanya usigaye hagati y’amazu n’uwo mukingo.

Ngayaberura hamwe n’abaturanyi be, bamenyeshejwe ko bagomba kwimuka muri aka gace k’amanegeka ku itariki 30 Nzeri 2013, ariko ngo ntibigeze bimuka kuko nta mikoro, ndetse nta n’inkurikizi y’ubuyobozi yigeze ibaho. Uyu mugabo yakomeje abwira ikinyamakuru Izuba Rirashe ati "bari batubwiye ko batwubakiye amazu ariko twategereje ko bayadutuzamo turaheba. Twifuza ko baduha amafaranga y’ingurane tukirwanaho, cyangwa se bakaduha n’ayo mazu aho badutuza hose nta kibazo.”

Muhire Celestin w’imyaka 60, we afite umugore n’abana 9. Aba mu kazu gatoya gaherereye neza neza ku mukingo watenguka isaha izo ari zo zose imvura ibaye nyinshi, cyangwa se hakabaho umutingito. Aragira ati "n’icyo kurya ntacyo mfite, ubuse nakura hehe amafaranga yo kunyimura? Byibura Leta idufashije ikaduha nk’akabanza n’utubati n’iyo kaba gato umuntu yareba uko apfundapfundikanya.”

Akomeza avuga ko basaba Leta kubarwanaho muri iki gihe cy’imvura kigiye kuza, kuko nta kabuza ko amazi aturuka mu kiminisitiri babona azabasenyera.
Mukeshimana Fatuma, we atuye mu nzu ifite umuryango ureba mu manga ku buryo nta na metero irimo hagati y’inzu ye n’umukuku. Mu minsi ishize umwana we ngo yaguye muri uwo mukingo ufite byibura nka metero 12 z’uburebure ariko ku bw’amahirwe ntiyapfa ariko avunika bikomeye.

Aragira ati "iyo imvura iguye ngira ubwoba nkabwira Imana yandemye, ariko se nimuke nta ngurane njye hehe? Ni nk’aho ubwoba bwashize, turarya Yesu agapanga!” Yongeyeho ko abonye ingurane y’amafaranga cyangwa se agahabwa aho kuba yaba ashubijwe, ngo kuko burya umuntu ukwimuye aba agukunda.
 

Usibye n’ubwoba bw’imvura yabasenyera, impanuka zitunguranye cyane cyane ku bana zibaho 

Icyo ubuyobozi bubivugaho

Kampayana Augustin ushinzwe imiturire muri Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu, avuga ko igikorwa cyo kwimura abatuye mu duce tw’amanegeka ku rwego rw’igihugu kirimbanyije.

Kugeza ubu, mu byaro uturere dufite umubare munini w’abatuye mu manegeka  ni Muhanga igifite imiryango irenga ibihumbi 7 yo gutuza, Nyabihu  ndetse na Nyamagabe  na byo bimaze gutuza 85% by’abaturage bo mu manegeka bagombaga kwimurwa.

Naho mu Mujyi wa Kigali, uturere twa Gasabo na Nyarugenge ni two tugifite umubare munini w’abatuye mu manegeka, mu gihe Akarere ka Kicukiro karangije gutuza hejuru ya 80% y’abagombaga kwimurwa, gakoresheje uburyo bwo gushaka ibibanza mu duce tw’ibyaro, maze hakifashishwa umuganda mu kubakira abagomba kwimurwa batishoboye.

Kampayana yemeza ko igikorwa cyo kwimura abatuye mu duce tw’amanegeka kigeze kure, ariko ko bigoye gushyiraho itariki ntarengwa kuko bisaba ubushobozi buhagije ndetse n’ingamba zirushijeho.

Avuga ko kandi nta ngurane abaturage bimuwe mu duce tw’amanegeka bahabwa, ahubwo harebwa abakene batishoboye, hanyuma hagashakishwa ubufasha mu rwego rw’ubutabazi.
Gasabo ni kamwe mu turere tugifite umubare munini w’abatuye mu manegeka batarimurwa kuko kagifite ingo zirenga 1900. Umuyobozi w’Akarere ka Gasabo, Ndizeye Willy, avuga ko harebwa abatishoboye na mbere baba basanzwe bahabwa ubufasha na Leta maze bakubakirwa abandi bagakodesherezwa amazu.

Ndizeye avuga ko abaturage batuye mu duce tw’amanegeka basobanuriwe ko batagomba guhabwa ingurane y’amafaranga, kuko ari ubuzima bwabo baba bari gukiza, kandi bakaba bari basanzwe babangamiye ibidukikije.

Ndizeye aragira ati "kwaba ari ukubahemba kuko bangiriza ibidukikije. Tureba abatishoboye nk’uko na mbere tuba dusanzwe tubafasha mu bintu bitandukanye nko kubishyurira ubwishingizi bwo kwivuza, ariko ntitubafatira muri rusange.”

Uyu muyobozi yongeraho ko abaturage benshi batuye mu manegeka birengagiza nkana ko bubatse ahantu hatemewe kuva kera na kare, abandi bakahakodesha, akavuga kandi ko umubare munini w’ababa mu manegeka ari abapangayi.

Mu Kuboza 2013, itsinda rishinzwe kwimura abaturage bari mu duce tw’amanegeka ryahawe miliyari ebyiri z’amafaranga y’u Rwanda yo gufasha ingo zirebwa n’ikibazo zitishoboye.

Hamwe n’iyi nkunga iri tsinda rizihutisha kwimura abaturage batishoboye kurusha abandi bavanwe mu duce tw’amanegeka bahabwe aho gutura heza.

Kicukiro : Umurambo w’umukozi wo mu rugo wasanzwe ushyinguwe mu gipangu

 

Kuri Sitasiyo ya Polisi ya Kicukiro hafungiwe Buhendwa Miladji n’umugore we Nyirakimonyo Akyda nyuma y’uko mu rugo rwabo hataburuwe umurambo wa Musindikazi Favolonia wakoraga akazi ko mu rugo rwabo.
Urugo rw’uyu muryango mu mudugudu w’Intwari, Akagari ka Rukatsa, Umurenge wa Kagarama mu karere ka Kicukiro, Polisi ikaba yawutaye muri yombi nyuma yo gutahura aho uyu murambo ushyinguwe ku ya 18 Mutarama 2014 nubwo bari bamaze igihe bataka ko babuze irengero ry’umukozi wabo.
Nk’uko tubikesha Umuvugizi wa Polisi mu mujyi wa Kigali, SSP Urbain Mwiseneza, Polisi iracyari mu iperereza ry’icyaba cyarishe Musindikazi kuko ashobora kuba atarishwe na ba nyir’urugo ahubwo yarishwe n’urupfu rusanzwe hakabaho kumushyingura nabi.
SSP Mwiseneza yabwiye IGIHE ati “Polisi iracyari mu iperereza kuko umurambo wa Musindikazi watahuwe mu gihe ba nyir’urugo bari bamaze igihe bataka ko babuze irengero ry’umukozi wabo. Ashobora kuba yarazize urupfu rwa hafi ahubwo ababyeyi bakamushingura nabi.”
Yongeraho ko Buhendwa na Nyirakimonyo batigeze bamenyesha Polisi ko babuze uyu mwana ahubwo byari bizwi n’abaturanyi gusa. Na none kandi igihe nyacyo uyu mwana yaburiye ntikiramenyekana.
Nyamara abaturage bari hafi y’uru rugo rwataburuwemo uyu murambo, bavuga ko bitumvikana ko uyu mwana yari kwicirwa ahandi ngo umurambo we ushyingurwe mu rupangu abamo, cyangwa se ngo abamwiciye mu rupangu babone umwanya wo kumushyingura aho bamwiciye.
Umwe mu baturage bavuganye na IGIHE yagize ati “Biragoye kwiyumvisha ko uriya muryango atari bo bivuganye uyu mwana kuko uwari kubikora ataba mu rugo ntiyari kubura ikindi kintu yangiza mu rugo.”
Mu gihe iperereza rigikomeje umurambo wa Musindikazi wajyanwe ku bitaro bikuru bya Polisi kugira ngo ukorerwe isuzumwa hagamijwe kumenya urupfu rwa nyarwo yazize.
Polisi kandi irasaba Abanyarwanda kujya batanga amakuru ku gihe mu gihe bamenye amakuru nk’aya y’ababuriwe irengero cyangwa abakekwaho kuba bahotowe.

Wednesday, 27 November 2013

Loni yemeje umwanzuro ushyiraho umunsi mpuzamahanga wo kurengera abanyamakuru  

Loni yemeje umwanzuro ushyiraho umunsi mpuzamahanga wo kurengera abanyamakuru


 

Inteko rusange y’Umuryango w’Abibumbye - Loni yo kuwa Kabiri, yemeje itariki ya 2 Ugushyingo nk’umunsi mpuzamahanga wo kurengera abanyamakuru : itariki ihurirana n’iyicwa ry’abanyamakuru babiri b’Abafaransa Ghislaine Dupont na Claude Verlon biciwe muri Mali muri uyu mwaka. Ni umushinga ugomba gutuma umubare w’abanyamakuru bicwa buri mwaka ku Isi yose, ujya ahagaragara.
RFI yanditse iyi nkuru, ivuga ko ari ku nshuro ya mbere Inteko rusange ya Loni yize ku nsanganyamatsiko yo kurengera abanyamakuru. Inyandiko yasohowe ku bwumvikane ihamagarira abanyamuryango ba Loni guhagarika ibikorwa byo kudahana ndetse no gucukumbura amaperereza ku byaha bikorerwa abanyamakuru.
Uyu mwanzuro wemeza ko uyu munsi uzajya wizihizwa ku itariki ya 2 Ugushyingo mu kwibuka Ghislaine Dupont na Claude Verlon, biciwe muri Mali. Umwaka ushize abanyamakuru 89 barishwe kuva mu ntango, abandi 52 baburiwe irengero burundu : muri Syrie, Somalia, Pakistan, Brésil no muri Mexique bashimuswe n’abaherwe bacuruza ibiyobyabwenge…
Inteko rusange kandi yanagaragaje ingingo nshya zirebana n’itangazamakuru kugira ngo hongerwemo n’abandika kuri blog za internet bategamiye ku bitangazamakuru runaka, nyamara nabo bahura n’ibyo bibazo.
Nta gushidikanya ko uyu mwanzuro wa Loni utazagira icyo ugindura kinini ku byago by’abanyamakuru bahigwa ndetse bakanafungirwa hirya ni hino ku Isi, ariko uzatuma ikibazo cy’abanyamakuru kijya ahagaragara ndetse unereke RFI ko iyicwa ry’abanyamakuru bayo Ghislaine na Claude muri Mali, rititaweho.
 

Monday, 4 November 2013

Hari ibibazo bikiri inzitizi muri gahunda y’ubumwe n’ubwiyunge"


 

Mu gusoza umwiherero w’iminsi itatu, ku nsanganyamatsiko “Ndi Umunyarwanda”, mu myanzuro yavuye mu biganiro byahuje abagize Inteko Ishinga Amategeko, hagaragayemo ko hari bimwe mu bibazo bikiri inzitizi muri gahunda y’ubumwe n’ubwiyunge by’Abanyarwanda zirimo ishingiye ku mibereho y’Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, ndetse n’abakuze bagifite amacakubiri n’ingengabitekerezo ya Jenoside.
Uyu mwiherero w’abasenateri n’abadepite, wasojwe kuwa Gatanu tariki ya 1 Ugushyingo 2013, wafashe imyanzuro irimo igaragaza ko hari bimwe mu bibazo bikiri inzitizi muri gahunda y’ubumwe n’ubwiyunge.
Muri ibyo bibazo byashyizwe ahagaragara harimo ibirebana n’imibereho y’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, abantu bakuze bagifite amacakubiri n’ingengabitekerezo ya Jenoside bakibyigisha abana babo mu miryango, abanyapolitiki bamwe na bamwe bafite imyitwarire idahwitse n’irangiza ry’imanza z’imitungo zaciwe na Gacaca.
Mu bindi byashyizwe mu myanzuro, harimo ko urubyiruko rugomba kwigishwa indangagaciro z’umuco nyarwanda kandi gahunda y’ubumwe n’ubwiyunge ikareba Abanyarwanda bose muri rusange. Abagize Inteko Ishinga Amategeko, nk’abahagarariye abaturage bafite uruhare runini mu gushimangira ubumwe n’ubwiyunge, bagomba kubabera urugero rwiza.
Ibiganiro byatanzwe byafashije abagize Inteko Ishinga Amategeko kugira urubuga rwo gusangira isesengura nyakuri ry’amateka y’igihugu ; gushyira ahagaragara ibikomere bikomoka kuri ayo mateka no gufata ingamba zo kubyomora. Bagize kandi urubuga rwo kwimakaza kuvugisha ukuri ku byababayeho, kubisabira imbabazi ku bumva baratatiye ubunyarwanda no gutanga imbababzi ku bahutajwe n’ayo mateka mabi, kandi byose bigakorwa nta gahato.
Muri ibi biganiro abagize Inteko Ishinga Amategeko imitwe yombi, bagize umwanya wo gutanga ubuhamya ku byababayeho, hagamijwe komora ibikomere, bityo hakubakwa Ubunyarwanda.
Mu gusoza umwiherero abagize Inteko Ishinga Amategeko bafashe imyanzuro ngiro irimo kuba bashingiye ku ihuriro rya 6 rya Unity Club Intwararumuri ryabereye i Gabiro kuwa 11-12 Ukwakira 2013, basanze Abanyarwanda bose bafite mu buryo butandukanye ibikomere basigiwe n’amateka mabi yaranze igihugu, kandi abagize inteko bafite by’umwihariko gahunda yo kwimakaza ubumwe n’ubwiyunge.
Hari ingamba zafashwe
Mu guherekeza gahunda ya “Ndi Umunyarwanda” mu banyarwanda, hagomba kubanza kuyiyubakamo mu buryo bumwe, kandi guterana inkunga muri urwo rugendo bikaba ngombwa gusezerera urwikekwe rwaba ruri hagati yabo ; hagendewe kandi ku byavuye mu mwiherero wa gatandatu wa Unity Club, byagize uruhare mu biganiro byabo, abagize Inteko Ishinga Amategeko biyemeje gukomeza urugendo rwo kwiyubakamo ubunyarwanda mbere ya byose.
Biyemeje kureka umuco mubi wa ceceka ahubwo bagasasa inzobe ; kwamagana abo ari bo bose bashingira ibikorwa byabo cyangwa imvugo zabo ku buhutu, ubututsi cyangwa ubutwa. Biyemeje kandi kwamagana ku buryo budasubirwaho abakwirakwiza cyangwa bagashyigikira ko habayeho jenoside ebyiri ; gushyira imbere ubunyarwanda n’inyungu z’Abanyarwanda bakareka kwibonamo amoko, amasano, idini, igitsina n’ibindi.
Guhagarara ku murongo w’ibitekerezo byiza no kubisobanurira Abanyarwanda bose ; kugira uruhare mu kwimakaza gahunda ya “Ndi Umunyarwanda” mu nzego zose z’Abanyarwanda, hifashishwa ibiganiro byimbitse n’ibikorwa ntangarugero. Kugira uruhare mu kwamamaza no kwimakaza indangagaciro ziranga Umunyarwanda mushya ; gukomeza guherekezanya mu gikorwa cyo gushyira ahagaragara ibikomere bitandukanye byahungabanyije ubunyarwanda bwa buri wese.
Hemejwe kandi ko hagomba kubaho gusobanurira abana amateka y’igihugu n’ibibi byabaye kugira ngo bitandukanye na byo ; kugira uruhare mu gushyigikira icyizere mu banyarwanda hashingiwe ku kuri kuganisha ku bwumvikane, imibanire n’imikoranire bizira uburyarya kandi hagashyirwaho gahunda yo gukomeza ibiganiro byatangiwe.

Abagize Inteko Ishinga Amategeko mu mwiherero i Gabiro

Monday, 21 October 2013



 Bamwe mubami bategetse u Rwanda





Bimwe mu byagendeweho hakorwa icishirizo ni ibikorwa bikomeye byaranze ingoma ya buri mwami, igereranya ry’igihe cye cyo kwima n’icy’abandi bami bo mu bihugu byari bikikije u Rwanda, ibitero bikomeye byagabwe, inzara zateye, impinduka zidasanzwe mu buyobozi cyangwa mu mibereho ya rubanda n’ibindi.
Kugeza ubu , mu nyandiko zakozwe, iyagaragaweho kwegera cyane ibihe nyabyo ni igaragaza uko Abami b’u Rwanda bakurikiranye n’ubu n’imyaka bimye ingoma, mu buryo bukurikira:
Icishirizo ry’ingoma z’Abami b’u Rwanda kuva mu mwaka wa 1000 kugeza mu wa 1960
1. Gihanga  Ngomijana (1091-1124)
2. Kanyarwanda Gahima (1124-1157)
3. Yuhi I Musindi (1157-1180)
5. Ndoba (1213-1246)
4. Ndahiro I Ruyange (1180-1213)
6. Samembe (1246-1279)
7. Nsoro I Samukondo (1279-1312)
8. Ruganzu I Bwimba (1312-1345)
9. Cyilima I Rugwe (1345-1378)
10. Kigeli I Mukobanya (1378-1411)
11. Mibambwe I Sekarongoro I Mutabazi I (1411-1444)
12. Yuhi II Gahima II (1444-1477)
13. Ndahiro II Cyamatare (1477-1510)
14. Ruganzu II Ndoli (1510-1543)
15. Mutara I Nsoro II Semugeshi 1543-1576)
16. Kigeli II Nyamuheshera (1576-1609)
17. Mibambwe II Sekarongoro II Gisanura (1609-1642)
18. Yuhi III Mazimpaka (1642-1675)
19. Cyilima II Rujugira (1675-1708)
20. Kigeli III Ndabarasa (1708-1741)
* Karemera Rwaka :  (Ku rutonde ntabarwa kuko yabaye umusigarira wa Ndabarasa ubwo yarwaraga amakaburo)
21. Mibambwe III Mutabazi II Sentabyo (1741-1746)
22. Yuhi IV Gahindiro (1746-……?)
23. Mutara II Rwogera (1830-1853)
24. Kigeli IV Rwabugili (1853-1895)
25. Mibambwe IV Rutarindwa (1895 -1895) Yakorewe kudeta.
26. Yuhi V Musinga (1895-1931)
27. Mutara III Rudahigwa (1931-1959)
28. Kigeli V Ndahindurwa (1959-1960)
Bamwe mu bami babaye ibihangange mu ntambara zo kwagura igihugu no kurinda ubusugire bwacyo, abandi babaye ibyamamare kubw’inyurabwenge rijimije ryabo ryihariye, abandi babaye ibyatwa kubw’ibikorwa bidasanzwe.
Cyakora abafite amateka yamenyekanye cyane si bose, bitewe n’uburyo bw’ishyinguranyandiko butari buriho muri ibyo bihe, gusa hakaba harakoreshwaga ihererekanyabumenyi bwafatwaga mu mutwe.

Abaperezida bayoboye u Rwanda mu gihe cya Repubulika (1960 – 2013 )
MBONYUMUTWA Dominique:  Umwaka umwe (Kuva  28/01/1961 – 26/10/1961).  Perezida Mbonyumutwa yayoboye u Rwanda mu gihe cy’igeragezwa rya Repubulika, mbere gato y’uko rubona ubwigenge. Yavutse mu mwaka wa 1921 atabaruka kuwa 26 Nyakanga 1986.
KAYIBANDA Grégoire: Imyaka 12 (Kuva 26/10/1961  – 04/07/1973. Yavutse kuwa 01 Gicurasi 1924 yitaba Imana kuwa  15 Ukuboza 1976. Yavuye ku buyobozi akorewe kudeta.
Général Major HABYARIMANA Juvénal: Imyaka 21 (Kuva 05/07/1973 – 06/04/1994). Yavutse kuwa 8 Werurwe 1937 yitaba Imana  kuwa 6 Mata 1994. Yavuye ku buyobozi indege yarimo ihanuwe.
Dr SINDIKUBWABO Théodore: Amezi atatu (Kuva 09/04/1994 – 19/07/1994). Yavutse mu mwaka wa 1928, yitaba Imana  mbere gato ya 1998. Yavuye ku buyobozi ahunze igihugu.
BIZIMUNGU Pasteur: Imyaka itandatu (Kuva 19/07/1994 – 23/03/2000). Yavutse mu mwaka wa 1950, aracyariho. Yavuye ku buyobozi yeguye.
KAGAME Paul : Imyaka itatu y’inzibacyuho (Kuva 17/04/2000 – 25/08/2003 ) Yavutse kuwa 23 Ukwakira 1957. Nyuma y’iyi nzibacyuho atowe n’Inteko ishinga amategeko, Paul Kagame yakomeje kuyobora atowe n’Abaturarwanda
KAGAME Paul : Imyaka irindwi (Kuva 25/08/2003 – 09/08/2010 ), muri Manda ya mbere.
Kuva kuwa 09/ Kanama /2010  kugeza none (muri Manda ye ya kabiri).
U Rwanda rwagize Abaminisitiri b’intebe icyenda, kugeza ubu .
Abo ni :
  1. Gregoire KAYIBANDA (1960)
  2. Dr Sylvestre NSANZIMANA (02/10/1991 – 02/04/1992)
  3. Dr Dismas NSENGIYAREMYE (02/04/1992 – 18/07/1993)
  4. Agathe UWILINGIYIMANA (18/07/1993 – 07/04/1994)
  5. Jean KAMBANDA (09/04/1994 – 19/07/1994)
  6. Faustin TWAGIRAMUNGU (19/07/1994 – 31/08/1995)
  7. Pierre Célestin RWIGEMA (31/08/1995 – 08/03/2000)
  8. Bernard MAKUZA (08/03/2000 – 07/10/2011)
  9. Dr Pierre Damien HABUMUREMYI (07/10/2011 – … )
Muri aba Baminisitiri b’intebe uko ari icyenda, umwe niwe wabarizwaga mu ishyaka MRND (ritakiriho), undi umwe mu Muryango FPR, abandi barindwi basigaye batangwaga n’ishyaka MDR ritakiriho.